Meme Ansiklopedisi'ni Nasıl Yazıyoruz?

Meme Ansiklopedisi'nde şu an 88 meme var. Her birinin kendi sayfası var: söz ne anlama geliyor, nereden çıktı, bugün nasıl kullanılıyor. Ama bu 88 sayfanın hepsi aynı durumda değil. Bir kısmının kökenini kaynağıyla bulabildik, bir kısmını bulamadık. Bu yazıda sayfaları nasıl hazırladığımızı ve bulamadığımız yerde ne yaptığımızı anlatıyoruz.

Bunu yazmamızın sebebi basit. Bir memenin kökeni hakkında internette dolaşan bilgilerin bir kısmı yanlış. Biri bir tahmin yazıyor, başkası onu kesin bilgi gibi kopyalıyor. Biz bu zincire bir halka daha eklemek istemiyoruz.

Bir sayfada ne var?

Her ansiklopedi sayfası üç bölümden oluşuyor:

1. Ne anlama geliyor? Sözün ya da videonun internette ne anlatmak için kullanıldığı.
2. Nereden çıktı? Hangi dizi, program, röportaj ya da videodan geldiği. Biliniyorsa yılı ve yeri.
3. Nasıl kullanılır? Günlük dilde hangi durumda söylendiğine birkaç örnek.

Bunlara ek olarak memenin videosuna bağlantı ve aynı kaynaktan çıkan diğer memeler var. Videolar YouTube'da yayınlanan içeriklerdir ve hakları sahiplerine aittir. Biz yalnız bağlantı veriyor ya da YouTube oynatıcısıyla gösteriyoruz.

Kökeni nasıl arıyoruz?

Bir memenin kaynağını ararken şu sırayla ilerliyoruz:

• Videonun kendisi. Ekranda kanal logosu, alt yazı, program adı ya da muhabirin mikrofonu var mı? Çoğu sokak röportajında mikrofonun üstündeki logo kanalı söyler.
• İlk yükleme. Aynı video farklı hesaplarca defalarca yeniden yüklenir. Mümkün olan en eski yüklemeyi ve tarihini bulmaya çalışıyoruz.
• Haber arşivi. Videodaki olay haberlere konu olduysa haberin tarihi ve yeri daha güvenilir bir kaynaktır.
• Kişinin kendi açıklaması. Bazı memelerin sahibi yıllar sonra kendisi konuştu ya da röportaj verdi. Bu durumda onun anlattığını kaynak alıyoruz.

Görselden kaynak bulmanın pratik yollarını meme kaynağı nasıl bulunur yazısında adım adım anlattık.

Bulamadığımızda ne yapıyoruz?

Bazı memelerde kaynak bulunamıyor. Video "kaynağı belirsiz videolar" derlemelerinde dolaşıyor, kim çekmiş ve ne zaman çekilmiş bilinmiyor. Böyle bir durumda iki şey yapıyoruz:

• Sayfada bunu açıkça yazıyoruz. Bir tahmini kesin bilgi gibi sunmuyoruz. Kişi, tarih ya da yer uydurmuyoruz.
• Sayfayı arama motorlarına kapalı tutuyoruz. Sayfa sitede duruyor ve ansiklopedi listesinden açılabiliyor. Ama Google'a "bu konuda güvenilir bir kaynak burası" demiyoruz, çünkü değil.

88 memenin 23'ü şu an bu durumda. Kökenini bulursak ya da biri kaynağıyla bize yazarsa sayfayı güncelleyip açıyoruz.

Hangi sayfaları bilerek kapalı tutuyoruz?

Kökeni belli olduğu hâlde arama motorlarına açmadığımız üç meme var. Bu memelerin kaynağı belli ama konusu hassas:

• Engelli bir bireyin içerik malzemesi yapılmasıyla ilgili tartışmalı bir video.
• Töre adına öldürmeyi anlatan bir replik.
• Darbe girişimi sonrasında atılmış, idam isteyen bir slogan.

Bu memeler internette yaygın olarak kullanılıyor. Yarışmada da tanınıp tanınmadıklarını görüyoruz. Ama bunları tanıtan, öne çıkaran bir sayfa yazmak istemiyoruz. Bu yüzden sayfaları arama sonuçlarında görünmüyor.

Kısa sayfalar

9 memenin açıklaması henüz çok kısa. Bir iki cümleden fazlasını yazacak bilgi bulamadık. Bunlar da tamamlanana kadar arama motorlarına kapalı.

Toplamda 88 sayfanın 53'ü şu an arama motorlarına açık. Bu sayı yavaş artacak, çünkü bir sayfayı açmadan önce gerçekten bilgi eklememiz gerekiyor.

Ton konusunda

Memelerin bir kısmı küfürlü. Ansiklopedide küfürlü başlıkları yıldızla yazıyoruz ve sayfa adreslerinde küfür kullanmıyoruz. Açıklamalarda küfrü mümkün olduğunca tekrar etmiyoruz, "küfürlü bir cevap verdi" gibi anlatıyoruz. Memenin ne olduğunu anlamak için küfrün kendisini okumak gerekmiyor.

Bir de memelerdeki insanlar var. Sokak röportajındaki amca, haberdeki çocuk ya da bir canlı yayındaki genç. Bu kişilerin çoğu ünlü olmak için kameraya konuşmadı. Ansiklopedide yalnız videoda zaten söylenmiş olanı ve kamuya açık kaynaklarda geçen bilgiyi yazıyoruz. Kimin nerede yaşadığını, ne iş yaptığını araştırmıyoruz.

Hata görürsen

Ansiklopedide hata olabilir. Yanlış tarih, yanlış kanal adı, yanlış anlaşılmış bir söz. Görürsen sayfanın adresini ve neyin yanlış olduğunu iletişim sayfasından yaz. Kaynağın varsa ekle. Düzeltmeyi kontrol edip sayfaya işliyoruz.

Sitede olmayan bir memeyi eklemek istersen Meme Öner formu var. Öneride kaynağı ne kadar net yazarsan ansiklopedi sayfası o kadar çabuk hazırlanır.

Ansiklopedinin tamamına buradan ulaşabilirsin. Memeleri ne kadar tanıdığını görmek istersen yarışmaya bir tur gir.